Na zaproszenie Polish-American Police Association do Chicago udała się delegacja środowiska związkowego, w której Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów w Rzeszowie reprezentowali: Krzysztof Filip – Przewodniczący ZW NSZZ Policjantów w Rzeszowie, a także wiceprzewodniczący Tomasz Woś i Bartosz Wardęga. Delegacji przewodniczył Rafał Jankowski, Przewodniczący Zarządu Głównego NSZZ Policjantów. Pobyt w dniach 1–5 maja 2026 r. miał charakter roboczy, środowiskowy i reprezentacyjny, a jego kulminacją był udział w 135. Paradzie Konstytucji 3 Maja w Chicago – jednym z najważniejszych i największych wydarzeń polonijnych na świecie. Organizatorem wizyty była Polish-American Police Association, organizacja działająca od 1964 roku, skupiająca policjantów polskiego pochodzenia oraz od lat budująca silne więzi środowiskowe i zawodowe w Chicago.
Dla przedstawicieli podkarpackiego Zarządu Wojewódzkiego był to wyjazd szczególny. Z jednej strony pozwolił zobaczyć z bliska funkcjonowanie amerykańskich formacji policyjnych i policyjnych organizacji związkowych, z drugiej był okazją do reprezentowania polskiego środowiska policyjnego w miejscu, gdzie polskość pozostaje żywa, widoczna i szanowana. Szczególnie wyraźnie było to widać podczas parady, w której przedstawiciele NSZZ Policjantów wystąpili w mundurach polskiej Policji. Dla wielu uczestników i obserwatorów był to symboliczny i bardzo poruszający moment.
W trakcie pobytu delegacja odwiedziła siedzibę główną Chicago Police Department. Największe wrażenie zrobiła część poświęcona pamięci poległych policjantów oraz widoczna na każdym kroku troska o historię formacji. To właśnie tam można było najlepiej odczuć, jak ważną rolę w amerykańskiej kulturze policyjnej odgrywa pamięć o tych, którzy oddali życie na służbie. Delegacja miała również możliwość przyjrzeć się pracy osób koordynujących funkcjonowanie jednej z największych miejskich formacji policyjnych w Stanach Zjednoczonych. W Chicago pamięć o poległych funkcjonariuszach jest elementem trwałej tradycji sięgającej początków miejscowej Policji, której korzenie sięgają lat 30. XIX wieku.
Kolejnym ważnym punktem programu była wizyta w Akademii Policji w Chicago. Delegację oprowadzali policjanci polskiego pochodzenia, co samo w sobie było znamienne – obecność Polonii w chicagowskiej Policji jest wyraźna i zauważalna. Podczas wizyty przedstawiono zaplecze szkoleniowe, strzelnicę, kompleks treningowy oraz sale wykładowe. Szczególną uwagę zwrócił wysoki poziom dyscypliny oraz duży nacisk na praktyczne przygotowanie do służby. Z oficjalnych informacji rekrutacyjnych Chicago Police Department wynika, że kandydatom oferowane są rozbudowane świadczenia socjalne, w tym m.in. opieka medyczna i dentystyczna, płatne dni wolne, system emerytalny oraz inne benefity, które stanowią istotny element zachęcający do wstąpienia do formacji.
Delegacja odwiedziła również 11. komisariat Policji w Chicago, funkcjonujący na terenie uchodzącym za jeden z trudniejszych obszarów miasta. Także tam nie brakowało policjantów polskiego pochodzenia. Wizyta pozwoliła poznać od środka realia służby prowadzonej w wymagającym i niebezpiecznym środowisku. Jednocześnie dla uczestników z Polski zaskoczeniem były warunki lokalowe, które – jak podkreślali sami miejscowi funkcjonariusze – odbiegają od oczekiwań i wymagają poważnych prac remontowych. To spostrzeżenie miało także wymiar związkowy, bo po raz kolejny pokazało, że troska o warunki pełnienia służby pozostaje wspólnym wyzwaniem policjantów niezależnie od kraju i modelu organizacyjnego.
Bardzo ważnym elementem pobytu były także odwiedziny w Cook County Sheriff’s Office. Dla delegacji z Rzeszowa była to cenna lekcja pokazująca, jak odmiennie zorganizowany jest system bezpieczeństwa w państwie federalnym. W Stanach Zjednoczonych nie istnieje jeden centralny model policyjny odpowiadający polskim realiom, a obok formacji miejskich funkcjonują także rozbudowane struktury hrabstwowe i stanowe. W trakcie wizyty delegacja miała możliwość zobaczyć pracę pionu zajmującego się najpoważniejszymi sprawami, laboratorium techniki kryminalistycznej oraz magazynu dowodów rzeczowych. Z perspektywy zawodowej i związkowej była to bardzo cenna okazja do porównania struktur, procedur oraz sposobów organizowania zaplecza służbowego. W wymiarze historycznym przypomniano również, że śledczy z obszaru Cook County uczestniczyli w czynnościach związanych ze sprawą Johna Wayne’a Gacy’ego, jednego z najbardziej znanych seryjnych zabójców w historii Stanów Zjednoczonych.
W czasie pobytu delegacja uczestniczyła także w dorocznym spotkaniu Polish-American Police Association, w którym brali udział przedstawiciele największych central związkowych środowiska policyjnego w Chicago oraz goście spoza stanu Illinois, w tym także przedstawiciele Nowego Jorku. Rozmowy miały bardzo konkretny, roboczy charakter. Dotyczyły przede wszystkim prowadzenia negocjacji, działalności funduszy ochrony prawnej, rozwiązań poprawiających warunki służby, modeli finansowania bezpieczeństwa oraz walki o należne uposażenia i świadczenia dla funkcjonariuszy. Z punktu widzenia ZW NSZZ Policjantów w Rzeszowie był to jeden z najważniejszych aspektów całego wyjazdu – możliwość bezpośredniej wymiany doświadczeń, poznania skutecznych rozwiązań stosowanych przez partnerów zagranicznych i rozmowy o tym, jak jeszcze skuteczniej wzmacniać pozycję policjantów w systemie służby publicznej.
Wizycie towarzyszył również szczególny wymiar pamięci i żałoby. Już na początku pobytu uczestnicy oddali hołd poległemu funkcjonariuszowi Johnowi Bartholomewowi, który zginął na służbie po ataku uzbrojonego sprawcy. Drugi z policjantów został ciężko ranny. Przez cały czas pobytu delegacji na wielu budynkach flagi były opuszczone do połowy masztu, a pogrzeb funkcjonariusza, który odbył się 8 maja, stał się mocnym symbolem jedności środowiska policyjnego. Dla przedstawicieli podkarpackiego Związku było to niezwykle poruszające doświadczenie i jednocześnie przypomnienie, jak uniwersalna pozostaje policyjna służba – pełna poświęcenia, ryzyka i odpowiedzialności.
Ogromne wrażenie na delegacji zrobił również udział w 94. St. Jude Memorial March, corocznym marszu poświęconym pamięci poległych funkcjonariuszy Chicago Police Department. Wydarzenie to zgromadziło tysiące policjantów i mieszkańców, a jego wymowa była głęboko symboliczna. Marsz otwierali kadeci niosący fotografie poległych policjantów, a wzdłuż trasy zgromadzili się mieszkańcy Chicago, okazując funkcjonariuszom szacunek i wsparcie. Dla uczestników z Rzeszowa było to doświadczenie wyjątkowe – pokazujące, jak silnie można budować kulturę pamięci, szacunku dla munduru i więzi między służbą a społeczeństwem.
Ważnym i najbardziej emocjonalnym momentem całego pobytu była 135. Parada Konstytucji 3 Maja w Chicago. Dziesiątki tysięcy Polaków, dzieci, młodzieży, rodzin, przedstawicieli organizacji społecznych, środowisk polonijnych oraz licznych delegacji stworzyły niezwykły obraz wspólnoty, która mimo dzielącej ją od ojczyzny odległości, pozostaje silnie związana z Polską i jej tradycją. Biało-czerwone flagi, przygotowane platformy, samochody, przyczepy, muzyka, stroje narodowe i żywe emocje sprawiły, że uczestnicy delegacji zgodnie podkreślali: w tym dniu Chicago naprawdę przypominało Polskę. Szczególnym momentem był udział przedstawicieli NSZZ Policjantów w mundurach polskiej Policji – po raz pierwszy w historii tego wydarzenia. Honorowym marszałkiem parady był Władysław Ortyl, Marszałek Województwa Podkarpackiego, co miało dla delegacji z Rzeszowa znaczenie dodatkowo symboliczne.
Z perspektywy Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w Rzeszowie wyjazd do Chicago był wydarzeniem o bardzo dużym znaczeniu. Był to czas spotkań, obserwacji i rozmów, które pozwoliły spojrzeć szerzej na rolę policyjnych organizacji związkowych, na mechanizmy działania partnerów zagranicznych oraz na wspólne wyzwania, przed którymi stoją funkcjonariusze po obu stronach oceanu. Najważniejszy wniosek z tej wizyty jest jasny: mimo różnic ustrojowych, organizacyjnych i kulturowych policjantów w Polsce i USA łączą bardzo podobne potrzeby – potrzeba godnych warunków służby, stabilnego finansowania, skutecznej ochrony prawnej, szacunku dla munduru i troski o pamięć środowiska.
Dla przedstawicieli ZW NSZZ Policjantów w Rzeszowie był to wyjazd ważny, potrzebny i niezwykle inspirujący. Zdobyte doświadczenia, nawiązane kontakty i wymiana poglądów z pewnością będą cennym kapitałem w dalszej działalności związkowej na rzecz policjantów województwa podkarpackiego.